Relationele en seksuele aspecten van ontrouw

Thys An
Vermeire Katrien

Inleiding

Ontrouw is meer en meer een bespreekbaar onderwerp geworden. Het taboekarakter rond vreemdgaan is grotendeels doorbroken, maar wanneer ontrouw zich voordoet in een relatie, blijkt het helemaal niet zo eenvoudig om het te verwerken en het op te lossen.

Definiëring

Het is onze bedoeling een definitie te formuleren van ontrouw. Op het eerste zicht lijkt dit eenvoudig, maar men komt al snel tot de vaststelling dat hieromtrent verschillende meningen bestaan. Wanneer we de literatuur doornemen, dan vinden we bij Buunk de volgende definitie: ‘een buitenechtelijke relatie wordt bepaald als het verschijnsel dat een gehuwde tijdens zijn of haar huwelijk seksueel contact heeft met een ander dan zijn of haar huwelijkspartner’. Seksueel contact is in deze definitie elk lichamelijke contact dat er op gericht is bij zichzelf of een ander genitale lustgevoelens op te wekken. Het hoeft m.a.w. niet noodzakelijk om geslachtsgemeenschap te gaan. Als we deze definitie zouden volgen, dan zou ontrouw zich beperken tot de context van het huwelijk. Wij zouden het ruimer willen zien. Ten eerste zouden we ons niet willen beperken tot de context van het huwelijk, want we menen immers dat ontrouw binnen een vaste relatie ook voorkomt en vaak dezelfde gevolgen kent als bij een huwelijk. Ten tweede beperkt Buunk zich tot het seksuele domein, terwijl wij denken dat emotionele elementen eveneens een rol kunnen spelen. Vandaar dat we verder zullen spreken van buitenrelationele relaties in plaats van buitenechtelijke relaties. Hieronder verstaan we het verschijnsel dat iemand tijdens zijn of haar relatie of huwelijk seksueel contact, al dan niet gepaard met emotioneel contact, heeft met een ander dan zijn of haar partner.

In de literatuur wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten buitenrelationele relaties naargelang er al dan niet een overeenkomst heerst tussen de primaire partners over de aanvaardbaarheid en wenselijkheid van buitenrelationele relaties naast de primaire relatie. Zo onderscheidt Buunk in navolging van Van Ussel het extramaritaal gedragspatroon, het comaritaal engseksueel gedragspatroon en het comaritaal intiem gedragspatroon. In zijn definiëring beperken deze gedragspatronen zich tot het huwelijk zelf. Zoals we reeds aangegeven hebben betrekken we de vaste relaties er ook bij. Onder extramaritaal-relationeel gedragspatroon worden die buitenrelationele relaties verstaan die meestal geheim worden gehouden, uit vrees voor een crisis in de relatie. Deze relaties spelen zich af in een sociale context waar de monogame, seksueel exclusieve relatie als ideaal wordt beschouwd. Hier spreekt men van ontrouw, overspel en een affaire hebben. Met het comaritaal-relationeel engseksueel gedragspatroon wordt verwezen naar die buitenrelationele relaties die plaatsvinden met medeweten en toestemming van de primaire partners. Hieronder valt o.m. partnerruil en groepsseks. Men staat uitermate positief tegenover seksualiteit en men streeft naar zoveel mogelijk sekservaringen en het doorbreken van alle mogelijke taboes.Een derde onderscheid dat gemaakt wordt, is het comaritaal-relationeel intiem gedragspatroon. Ook hier is er sprake van medeweten en toestemming van beide partners. Seks is in het intieme patroon niet meer de belangrijkste factor maar er wordt hier in de eerste plaats een grote waarde gehecht aan intieme emotionele relaties met derden. Er wordt niet primair gestreefd naar seksueel contact maar naar intimiteit. Als we nu deze definities bekijken, kunnen we concluderen dat ontrouw slechts een vorm is van het hebben van een relatie buiten de primaire relatie. Dus ontrouw kunnen we omschrijven als het hebben van een buitenrelationele relatie zonder toestemming en meestal zonder medeweten van de primaire partner. Zelfs indien de partner op de hoogte is van de buitenrelationele relatie van zijn of haar partner maar hier niet mee akkoord gaat, spreken we nog van ontrouw.

Mate van voorkomen van ontrouw

In welke mate komt het fenomeen 'ontrouw' voor in onze samenleving? In België is er zeer weinig onderzoek naar buitenechtelijk seksueel verkeer beschikbaar dat steunt op representatieve steekproeven. Dit heeft grotendeels te maken met het taboekarakter dat lange tijd en nu nog in zekere mate heerst rond ontrouw. Om toch een beeld te kunnen vormen omtrent het voorkomen van ontrouw in onze samenleving baseert Matthijs zich in zijn boek 'Belgoscopie' op het Flaironderzoek van 1983 naar het Seksuele leven in Vlaanderen. Ongeveer 10 % heeft op de vraag of ze al dan niet vreemdgaan niet geantwoord. Ongeveer één op vijf van de gehuwden - en samenwonenden inbegrepen - zou ooit al geslachtsgemeenschap hebben gehad met iemand anders dan de vaste partner. Bij mannen is dat vaker het geval dan bij vrouwen. 20% van de Vlaamse bevolking heeft dus ooit coïtale ervaringen achter de rug met iemand anders dan hun primaire partner. Maar we moeten voor ogen houden dat het niet noodzakelijk om geslachtsgemeenschap hoeft te gaan om te kunnen spreken over ontrouw. Bijgevolg kunnen we veronderstellen dat het percentage ontrouwe partners in Vlaanderen hoger zal zijn dan 20%. Volgens Matthijs kan seks buiten het huwelijk ook vanuit een geheel ander perspectief benaderd worden. Uit de resultaten van een toevalssteekproef bij 660 Belgische kinderen kon aan de hand van moderne technieken worden vastgesteld dat in 7% van de gevallen de wettelijke vader niet de biologische was.

In tegenstelling tot België is er in het buitenland meer onderzoek verricht naar het voorkomen van ontrouw. Toch is de variatie in de buitenlandse onderzoeksresultaten zo groot dat er nauwelijks zinvolle conclusies kunnen getrokken worden. Uit de ene studie blijkt bijvoorbeeld dat de meerderheid van de respondenten vreemdgaat, terwijl andere onderzoeken dan weer aantonen dat de meerderheid juist trouw is. Niettemin is de studie van Kinsey van 1948 in deze context vermeldenswaardig, aangezien zijn resultaten lange tijd als geldig werden beschouwd. Hij schatte dat ongeveer de helft van de Amerikaanse mannen op hun 40ste een geslachtsgemeenschap heeft gehad met een andere vrouw dan hun echtgenote.

Om toch enig overzicht te hebben over de huidige Amerikaanse situatie, bespreken we kort de recente onderzoeksresultaten uit De Beek 'Seks, het definitieve onderzoek'. In dit onderzoek werd bij een representatieve steekproef van Amerikanen van 18 tot en met 59 jaar gepeild hoeveel sekspartners men gedurende de laatste 12 maanden heeft gehad. Uit deze gegevens blijkt hoe groot de kans is dat mensen trouw blijven aan hun seksuele partner of ze nu wel of niet getrouwd zijn. Bij getrouwde mensen had 94 % één partner in het voorgaande jaar. Koppels die samenleven zijn bijna net zo trouw nl. 75 %. 80 % van de mensen die voorheen getrouwd waren en samenwoonden op het moment van de ondervraging had een partner in het voorgaande jaar.

Hieruit blijkt dat wanneer mensen eenmaal getrouwd zijn, zij doorgaans één en niet meer dan één partner hebben en dat zij die ongetrouwd samenwonen doorgaans vrijwel net zo trouw zijn. De onderzoekers concluderen bijgevolg dat het huwelijk zo'n krachtige sociale institutie is dat getrouwde mensen trouw zijn aan hun partner zolang het huwelijk intact is.

Tabel 1 : Aantal sekspartners gedurende de laatste 12 maanden (in %)

Over het algemeen bestaat bij de bevolking een vrij grote weerstand tegenover buitenechtelijke seksuele betrekkingen. In het vermelde Flair-onderzoek zegt 48% van de mannen en 55% van de vrouwen buitenechtelijk geslachtsverkeer onvoorwaardelijk af te wijzen. Een groot deel van de bevolking is van oordeel dat extramaritaal seksueel gedrag onder geen enkele voorwaarde gerechtvaardigd kan worden. Het Europees waardenonderzoek stelde eveneens vast dat 55% van de volwassen Belgische bevolking vindt dat extramaritaal seksueel verkeer nooit toegelaten is. Ook uit een Belgisch waardenonderzoek in de jaren '80 blijkt dat 86% van de bevolking 'trouw' als zeer belangrijk ziet voor een geslaagd huwelijk.

Oorzaken van ontrouw

In een volgend punt zouden we een antwoord willen formuleren op de vraag waarom mensen ontrouw zijn. Bij velen heerst er ongetwijfeld nog de opvatting dat mensen vreemd gaan vanuit een seksueel tekort in de relatie. Uit literatuur blijkt echter dat er nog verschillende andere factoren een rol kunnen spelen bij het plegen van overspel. Sommige onderzoekers verklaren ontrouw uitsluitend op biologische grond. Vanuit biologische hoek klinkt het steeds vaker dat ontrouw een 'natuurlijke behoefte' is, omdat we nu eenmaal gedreven worden door de drang om ons voort te planten en ons DNA te spreiden. Mensen zijn dan zoals dieren, niet geneigd om hun hele leven bij één partner te blijven. Smith en Smith stellen dat de mens in wezen multiseksueel en promiscue is. Wie zich op die manier verdedigt, ziet andere argumenten over het hoofd. Liefde en seks hebben ook alles te maken met verlangens, verwachtingen en fantasieën. Het is precies daar dat het in een langdurige relatie wel eens kan wringen.

Mensen kunnen immers bepaalde aspecten in hun relatie missen, zoals begrip, affectie, erkenning, waardering, ... of kennen algemene ontevredenheidsgevoelens in hun relatie. Men spreekt hier over een algemene relatiedissatisfactie. Het is immers vaak zo dat er over bepaalde punten wrevel kan ontstaan waaraan men probeert te ontsnappen. Bovendien veranderen in een langdurige relatie de verwachtingen die beide partners van elkaar hebben. De hoop dat de partner iets zal doen, verandert al vlug in een verwachting zodat de partner zich verplicht voelt een bepaald gedrag te stellen. Het gevolg is dat het plezier dat veroorzaakt werd door de spontane handelingen van de partners verdwijnt uit de relatie. Zo kan het zijn dat na een bepaalde duur de ruzies en verplichtingen gecompenseerd worden door plezier en ontspanning te zoeken bij een ander. Een relatiedissatisfactie kan eveneens ontstaan vanuit een gebrek aan bevrediging van bepaalde behoeften. Men kan dan iemand ontmoeten die wel tegemoetkomt aan bepaalde wensen die niet vervuld worden in de primaire relatie. Een andere vaak voorkomende reden voor ontrouw is seksuele deprivatie. Mensen gaan vreemd vanuit een seksueel gemis in de primaire relatie. Seksualiteit neemt een belangrijke plaats in het leven van de mens en in elke relatie. De meeste mensen koesteren hoge seksuele verwachtingen ten aanzien van hun partner. Sommige partners zijn op zoek naar een soort vernieuwing. De behoeftebevrediging door de partner wordt een zekere routine. Bijgevolg kan het zijn dat er gezocht wordt naar buitenrelationele relaties die alleen al door hun nieuwheid iets aantrekkelijks hebben. Nog een andere reden die aangehaald kan worden voor ontrouw is wraak. Een buitenrelationele relatie kan eveneens aangegaan worden uit wraak voor een soortgelijke relatie van de partner. Weer anderen willen hun onafhankelijkheid en vrijheid vergroten. Ontrouw ontstaat vaak op een moment dat twee essentiële behoeften niet meer te verzoenen zijn, nl. de behoefte aan vrijheid en duurzaamheid. Enerzijds verlangen mensen ernaar om hun ongebondenheid te tonen en liefdesrelaties aan te gaan met derden. Anderzijds schrikken ze ervoor terug om op die manier de veiligheid en zekerheid van een vaste relatie op de helling te zetten. Wanneer de behoefte van vrijheid het haalt op de behoefte aan duurzaamheid, is de kans op ontrouw groot. Daarnaast kan men ook een groep mannen en vrouwen onderscheiden die het hebben van een buitenrelationele relatie zien als een soort surplus. Het gaat hierbij meestal om personen die relatief tevreden zijn over hun primaire relatie of huwelijk, maar die een extra dimensie aan hun leven willen geven. Tenslotte kan het ook zijn dat mensen vanuit een machteloosheidsgevoel in hun relatie vreemd gaan om zo opnieuw een gevoel van macht in de relatie te creëren. Ontrouw wordt in de realiteit echter vaak veroorzaakt door een samenspel van oorzaken. Het is immers weinig denkbaar dat iemand ontrouw is enkel omwille van één van de hierboven vernoemde oorzaken.

Betekent ontrouw het einde van een relatie?

In een volgend punt zouden we willen stilstaan bij de gevolgen van ontrouw voor de primaire relatie en voor de partners afzonderlijk. In tegenstelling tot wat men vaak hoort, blijkt uit onderzoek dat de kans vrij groot is dat buitenrelationele betrekkingen het gevoel van eigenwaarde van de ontrouwe partner doen toenemen. Een hoog gevoel van eigenwaarde gaat vaak samen met een sterker vermogen de partner lief te hebben. Het lijkt daarom aannemelijk dat in bepaalde gevallen iemand met een bevredigende buitenrelationele ervaring meer waardering krijgt voor de eigenschappen van de primaire partner. Toch moet hierbij een onderscheid gemaakt worden tussen mannen en vrouwen. Buitenrelationele ervaringen leiden voor mannen tot een toename, voor vrouwen tot een afname in relatie- of huwelijkssatisfactie. Zo constateerde Kinsey dat buitenechtelijke relaties vaak het effect hebben dat een man merkt dat de relatie met zijn vrouw beter is dan hij had gedacht. Hieruit blijkt het positieve effect dat ontrouw kan hebben op de primaire relatie. Het zou echter een misvatting zijn te denken dat dit altijd het geval is. In de meeste gevallen is het immers zo dat wanneer de geheime betrekkingen aan het licht komen, er zich problemen manifesteren in de primaire relatie.

Wanneer de buitenrelationele relatie aan het licht komt, is de emotionele uitbarsting bij de trouwe partner heel groot. Gevoelens van onzekerheid, gekrenktheid, verdriet, wantrouwen en onbegrip overspoelen de trouwe partner. Al deze elementen maken het verwerkingsproces bijzonder moeilijk. Het zelfvertrouwen krijgt een flinke deuk. Tevens heerst er een algemene angst om door de ontrouwe partner in de steek gelaten te worden. Terwijl deze gevoelens van de trouwe partner gericht zijn op zichzelf, zijn er ook gevoelens van woede en agressie aanwezig ten aanzien van de ontrouwe partner.

We mogen de gevoelens van de ontrouwe partner evenmin onderschatten. Wanneer de buitenrelationele relatie nog niet aan het licht is gekomen, zijn er verschillende reacties en gevoelens mogelijk. Meestal zal de ontrouwe partner dubieuze gevoelens ervaren: enerzijds beleeft men plezier, maar anderzijds ervaart men schuldgevoelens voor wat men doet. Tevens staat de ontrouwe partner voor een moeilijke keuze: vertelt men de trouwe partner wat er gebeurd is of zwijgt men erover in alle talen? De angst voor de gevolgen weerhoudt de ontrouwe partner vaak om eerlijk te zijn. Zeker bij een slippertje, wil men de partner niet onnodig kwetsen of wil men een relatiecrisis vermijden omdat deze niet in verhouding staat tot het plezier dat men aan het avontuurtje beleefd heeft. De ontrouwe partner heeft af te rekenen met twee tegenstrijdige belangen, nl. de plicht om eerlijk te zijn en de wens om de partner niet te kwetsen. Wanneer men het vertelt, is het vaak moeilijk om objectief te zijn want men gaat de ontrouw achteraf gemakkelijk bagatelliseren. Wanneer men het niet vertelt, is de kans groot dat men met een schuldgevoel blijft zitten en is men vaak angstig dat de partner het toch ontdekt.

Ontrouw zal ongetwijfeld relationele gevolgen hebben. In een eerste punt bespreken we de negatieve gevolgen van ontrouw voor de primaire relatie om vervolgens ontrouw te zien als een nieuwe kans voor de relatie. Wanneer de ontrouwe partner opbiecht wat hij gedaan heeft of de trouwe partner de affaire of het slippertje ontdekt, is de intensiteit van de gevoelens van beide partners zo sterk dat men vaak impulsieve en ondoordachte beslissingen neemt. Zo kan het zijn dat de ontrouwe partner de beslissing neemt zijn partner te verlaten. De gevoelens van verliefdheid en passie zijn immers zo sterk dat men graag bij de minnaar/minnares is. Alles -en zeker de seks- gaat op dat moment immers beter bij de minnaar/minnares dan bij de primaire partner. Seksuologen wijzen op het gevaar dat men zich ten onrechte laat meeslepen door de passie en verliefdheid aangezien deze vaak misleidend zijn. Ook bij de nieuwe partner zullen deze sterke gevoelens immers na een tijd verminderen waardoor men vaak in eenzelfde situatie terechtkomt als bij de vorige relatie. De hartstocht en passie zullen in het begin zeer sterk zijn, niet enkel omwille van de nieuwe partner maar vaak ook omwille van de aard van de situatie. Het nieuwe, het geheimzinnige en het spannende zorgen immers meestal voor extra passie en verliefdheid die echter snel weer overgaat eenmaal deze elementen verdwijnen. Vaak is men ook onrealistisch en vergeet men de praktische kanten van het starten van een nieuwe relatie en het beëindigen van de oude relatie. Niet alleen de ontrouwe partner neemt impulsieve beslissingen. Ook de trouwe partner wordt overmand door sterke emoties wanneer het vreemdgaan aan het licht komt. Deze reacties kunnen zeer uiteenlopend van aard zijn. Een van de meest voorkomende reacties is het wegsturen van de ontrouwe partner. Ook hier waarschuwen seksuologen weer voor het gevaarlijke karakter van zulke impulsieve reacties. Hoewel het beëindigen van de relatie best te begrijpen is, is het toch belangrijk dat de trouwe partner zich de vraag stelt of men het er voor over heeft om een lange relatie op te geven voor één enkele misstap van de partner.

Ontrouw hoeft niet noodzakelijk te leiden tot een relatiebreuk of een echtscheiding. Zo kan het zijn dat geen van beide partners de relatie kan of durft te beëindigen omdat de bindende factoren van de relatie te sterk zijn. Weggaan van de vaste partner is soms moeilijker dan men denkt. Of vaak willen verschillende koppels hun relatie nog een kans geven door de ontrouw proberen te verwerken. Naarmate de relatie voor de crisis bevredigend van aard was, zal men meer pogingen ondernemen om de crisis te doorstaan. Het verderzetten van de relatie is zeker in het begin een moeilijke opgave. Na het vreemdgaan is de relatie altijd anders dan voorheen. Er is ook heel wat tijd nodig om de wonden te helen. Een onmiddellijk emotioneel herstel tussen beide partners is vrijwel onmogelijk.

Vaak is het zo dat de trouwe en de ontrouwe partner verschillende betekenissen en verschillend belang hechten aan het slippertje of aan de buitenrelationele relatie. Dit verschil is volgens verscheidene therapeuten dan ook één van de grootste problemen voor koppels wanneer ze het vreemdgaan willen verwerken. Beiden zien er iets heel anders in, ze denken er anders over. De ontrouwe partner beschouwt de buitenrelationele relatie vaak als iets onschuldig en geeft er weinig of geen betekenis aan. De trouwe partner daarentegen ziet het vreemdgaan als een bewijs voor zijn of haar tekorten en heeft totaal geen vertrouwen meer. Alles wat ooit zo zeker was, staat door het vreemdgaan op losse schroeven. Wanneer men echter in het patroon van schuldige en slachtoffer blijft zitten, wordt het verderzetten van de relatie heel moeilijk. Relatietherapeuten wijzen dan ook op het belang van de ruimte die er moet zijn voor gesprek, wat zeker niet eenvoudig is. Het is belangrijk dat men uitzoekt hoe het vreemdgaan is kunnen gebeuren. Het vreemdgaan is dan een aanleiding om de relatie kritisch te bekijken. Naast het zoeken naar de oorzaken, is het ook belangrijk dat beide partners nadenken over wat hen nog bindt want het is de basis waarop hun verdere relatie gebouwd moet worden. Dit gezamenlijk verwerken is echter heel moeilijk aangezien het emotioneel zwaar is om alles uit te spreken en te aanhoren. Uit de praktijk blijkt dat het te snel uitwisselen van gevoelens eerder schadelijk is.

Ook al hebben beide partners de intentie om de relatie opnieuw een kans te geven, toch loopt het vaak nog mis. Veel heeft te maken met irreële verwachtingen die beide partners hebben. Zo verwacht de ontrouwe partner dat het vertrouwen onmiddellijk hersteld is, maar het blindelings vertrouwen dat er vroeger was, is echter vaak voorgoed verdwenen. Hoe vaak de ontrouwe partner ook zegt dat het nooit meer zal gebeuren, toch blijft er bij de trouwe partner een zeker wantrouwen en angst. Bij sommigen blijft dit zo sterk aanwezig dat de relatie geen kans op slagen meer heeft. De emotionele breuk is dan onherstelbaar en gevoelens van onbegrip en wantrouwen blijven domineren. Het opnieuw beginnen in de bestaande relatie is dus meestal moeilijker dan een nieuwe relatie te beginnen. Toch zijn er ook heel wat koppels waarbij de gevoelens voor elkaar na een tijd terugkomen en die de crisis op een positieve manier verwerken. Beide partners komen tot nieuwe inzichten over elkaar en over de relatie. Hun relatie wordt beter en bewuster waardoor ze ook de kwaliteit ervan beter gaan bewaken. De crisis die door het vreemdgaan veroorzaakt werd, vormt dan een kans om opnieuw te starten.

Tot nu toe hebben we het vooral gehad over de positie van de ontrouwe en trouwe partner en over de relatie tussen beiden. Tenslotte zouden wij ook even willen stilstaan bij de opvattingen die er heersen over de minnares, aangezien zij - in tegenstelling tot de minnaar - nog steeds heeft af te rekenen met bepaalde vooroordelen. Mensen hebben al vlug de neiging om op een zeer pejoratieve toon te spreken over de minnares. Deze krijgt allerlei verwijten naar het hoofd geslingerd door de omgeving, meestal de omgeving van de partner die bedrogen wordt. Het is zij die de ontrouwe partner heel waarschijnlijk verleid heeft, zo luidt meestal de publieke opinie. Dit is veel minder het geval wanneer een man de rol van minnaar heeft. Het is vanzelfsprekend dat dit stereotiep beeld van de 'verdoemde minnares' niet altijd overeenstemt met de werkelijkheid. Minnaars en minnaressen zouden zeker niet altijd enkel uit zijn op seks en plezier. Vaak is het immers zo dat de derde partij eveneens verlangens gaat koesteren die verder reiken dan het seksuele. Het moment waarop de derde partij meer dan alleen seksuele verwachtingen gaat koesteren, is vaak de voedingsbodem voor de verdere problemen tussen de ontrouwe partner en zijn minnares of haar minnaar. Want het is vaak zo dat wat ontrouwe partners zoeken bij een derde, van een geheel ander niveau is dan bij de primaire partner. Het gaat om twee gescheiden werelden. Bij de primaire partner worden andere kwaliteiten gewaardeerd dan bij de derde partij. Vandaar dat vele ontrouwe partners dan ook niet snel overgaan tot een scheiding, want ze willen hun thuisbasis, hun partner, ook niet kwijt. Ze willen een minnares waarmee ze mooie momenten kunnen delen, maar ze willen tegelijk hun comfortabele leventje thuis behouden.

Alleenstaanden die een relatie hebben met iemand die reeds een relatie heeft, ondervinden vaak dat ze de speelbal zijn van de impasse waarin de ontrouwe partner zich bevindt. Meestal hopen zij dat er voor hen gekozen wordt. Zij krijgen vaak de belofte dat men zal kiezen en toch doet men het niet veel. Alleenstaanden komen dan ook tot de conclusie dat ze beter geen relatie aangaan met iemand die reeds een vaste relatie heeft.

Conclusie

Wanneer we nu kort reflecteren over al het voorgaande, is het duidelijk dat ontrouw moeilijk te definiëren is. Ontrouw is immers voor elk koppel anders, het is dus m.a.w. een heel subjectief begrip. Uit het feit dat er weinig cijfermateriaal te vinden is, kunnen we afleiden dat het onderzoek rond ontrouw nog steeds niet eenvoudig is. Het bestaand onderzoek moet daarenboven met de nodige omzichtigheid benaderd worden. Ten eerste omdat er vaak tegenstrijdige onderzoeksresultaten naar voor komen. Ten tweede omdat het om een persoonlijke en delicate materie gaat waarin men nooit de zekerheid heeft of men de waarheid zegt. Wat leert ontrouw ons nu over relaties en seksualiteit? Men zou kunnen stellen dat totale controle of absolute zekerheid niet bestaat in relaties. Het punt waar het om draait in relaties is vertrouwen stellen in de ander. Betreffende seksualiteit vormt vaak een probleem binnen relaties. Mensen worden vaak blijkbaar aangetrokken door het seksuele aspect van iemand.